langs de grenzen van Berlijn

Het is best wel een voorrecht in deze Corona-tijden in een zo groene stad als Berlijn te wonen: hier wordt ruim een miljoen bomen geteld en meer dan 15% van het stadgebied bestaat uit bossen, parken, plantsoenen en andere groenvoorzieningen. En dan zijn er nog de rivieren en de vele meren en meertjes die Berlijn rijk is. Last but not least: de deelstaat Brandenburg, die Berlijn volledig omsluit en daarom altijd binnen handbereik ligt. Brandenburg bestaat voor bijna 40% uit bos en je vindt hier maar liefst zo’n 3.000 meren …

Lees verder

Berlijn en zijn bouwprojecten

Je kunt niet echt zeggen dat het een erg goede tijd is om wat reistips te geven, zoals ik hier normaal gesproken pleeg te doen. De situatie in Berlijn is op het moment dat ik dit schrijf (eind oktober 2020) nauwelijks beter dan in Nederland en de regels worden langzaam maar zeker verder aangescherpt, wat af en toe tot de nodige verwarring leidt. Met onmiddellijke ingang en tot nader order moet men op drukke plekken in de stad nu ook op straat een mondkapje dragen. Naast de vele weekmarkten worden …

Lees verder

Berlijn kijkt vooruit

Voor mij wordt de Corona tijd in Berlijn het beste gekarakteriseerd door een man op een balkon. De Zuid-Afrikaanse tenor Etienne van der Nest was aan het begin van de Corona uitbraak in Berlijn vast komen te zitten en besloot, zolang hij niet terug kon naar zijn vaderland, van de nood een deugd te maken. Elke avond om klokslag zeven uur gaf hij vanaf het balkon van een pand aan de fraaie Fasanenplatz een concert, dat welgeteld uit één lied of aria bestond en dat daarom nooit langer dan tien …

Lees verder

Berlijn kijkt terug

In een grote stad als Berlijn staat er natuurlijk elk jaar wel een bijzonder jubileum of een speciale herdenking op de agenda. Dit jaar wordt het honderdjarig bestaan van het Bauhaus gevierd en er wordt natuurlijk ook stil gestaan bij de val van de Berlijnse Muur op 9 november 1989. Om met dat eerste te beginnen: het Bauhaus werd door de architect Walter Gropius in 1919 in het leven geroepen doordat hij in de stad Weimar in de deelstaat Thüringen de academie voor beeldende kunsten en de school voor kunstnijverheid …

Lees verder

een stukje Berlijnse geschiedenis en een Berlijns fenomeen

Hierboven ziet u het U-Bahn station Bayerischer Platz in de wijk Schöneberg. Over Schöneberg heb ik op deze plek al diverse malen wat geschreven: onder andere hier en hier over het gebied rond de Nollendorfplatz en de Eisenacher Straße en hier over het erg fraaie en inmiddels voltooide Naturpark Schöneberger Südgelände op de grens met Tempelhof. Maar Schöneberg heeft meer te bieden dan alleen maar amusement en natuurschoon en dat is onder andere: geschiedenis. En dan met name de geschiedenis van het lot der Joodse bewoners van Schöneberg in de …

Lees verder

uithoeken in Berlijn

Berlijn is een grote stad – niet alleen wat het aantal inwoners betreft, maar vooral ook qua oppervlakte die bij bijna 900 km² ligt. Daarin passen bij voorbeeld München + Leipzig + Dortmund! In Europa komt het wat grootte betreft op de derde plaats (na Londen en Rome) en Amsterdam zou bijna zeven keer in Berlijn passen! De meeste toeristen zullen zich tijdens hun bezoek aan de stad natuurlijk vooral op het centrum concentreren en nauwelijks de tijd hebben daarbuiten ook eens rond te kijken. Ook de meeste reisgidsen besteden …

Lees verder

op pad in Berlijn-Grünau en in Berlijn-Mitte

Zonder al te veel op details te willen ingaan wil ik het deze keer even met u over de Treuhandanstalt hebben, een instantie die begin 1990 in het leven werd geroepen met de opdracht staatsbedrijven van de vroegere DDR te privatiseren, om deze dan de vrije markteconomie van het westen binnen te loodsen. Dat was uiteraard een gigantische opgave, die bovendien zonder precedent was. Het ging om heel veel, niet in het minst om vele honderdduizenden banen die op het spel stonden. Rond 25 jaar later is de vraag of …

Lees verder

Berlijnse natuur (en een beetje Berlijnse cultuur)

Dit keer wil ik u meenemen naar een uniek plekje in Berlijn, dat veraf ligt van de plaatsen waar de meeste toeristen over het algemeen verkeren. Ik heb het over Lübars, een welhaast idyllisch hoekje in het noorden van de stad. Zoals u waarschijnlijk wel weet bestaat Berlijn in de huidige vorm pas sinds 1920, toen vele omliggende dorpen en gemeentes bij Berlijn werden ingelijfd. De stad Berlijn was op dat tijdstip niet veel groter dan de huidige wijken Mitte, Tiergarten, Wedding, Friedrichshain en Lichtenberg. Daar kwamen in 1920 maar …

Lees verder

favoriete plaatsen in Berlijn

Het is alweer geruime tijd geleden dat ik hier voor het laatst een verhaaltje heb geplaatst, drukke werkzaamheden en ander ongemak waren hier debet aan. Hoogste tijd dus om weer eens een aantal nieuwe tips voor uw bezoek aan Berlijn te presenteren. Deze keer wil ik een paar interessante, maar niet zo bekende plekjes in Berlijn onder uw aandacht brengen. Dat is feitelijk een onmogelijke opgave: er zijn zoveel onbekende en verborgen plaatsen in Berlijn die het waard zijn te worden ontdekt dat ik hier slechts enkele van mijn persoonlijke …

Lees verder

Berlijn heeft weer iets nieuws

Er zijn vele redenen te bedenken waarom je Berlijn zou willen bezoeken, maar de meeste mensen noemen toch vooral deze drie: • Berlijn is zo’n bruisende, levendige stad • Berlijn biedt zo veel kunst en cultuur • Berlijn heeft zo veel geschiedenis Alle drie zijn aantoonbaar waar en de optelsom ervan leidt ertoe dat de stad nog steeds aan populariteit wint. Dat betekent wel dat het centrum en de plaatsen waar zich de Berlijnse bezienswaardigheden bevinden regelmatig op een bijenkorf lijken, óók in de wintermaanden. Wat dat aangaat heeft Berlijn …

Lees verder

verkiezingen in Berlijn

Op 18 september a.s. zijn er in Berlijn verkiezingen voor de gemeenteraad (Abgeordneten-Haus) en nog nooit was de situatie zo onoverzichtelijk. De huidige coalitie van SPD en CDU zou nog slechts op iets boven de 40% uitkomen, een daling van maar liefst 10%. Daarmee is de absolute meerderheid natuurlijk weg en zullen er andere allianties moeten worden gevonden. Grote winnaar zou de AfD zijn, die ergens tussen de 10 en 15% lijkt te gaan halen. De verkiezingsstrijd lijkt dit keer harder te worden gevoerd dan in het verleden en dat …

Lees verder

bouwen in Berlijn

Het centrum van West-Berlijn staat de komende jaren een aantal verbouwingen te wachten die het gezicht van het drukste punt van de stad (de Kurfürstendamm ter hoogte van de Joachimsthaler Straße) blijvend zullen veranderen. Eens te meer geldt hier de bekende uitspraak van de publicist Karl Scheffer: Berlijn is er toe gedoemd steeds te worden en nimmer te zijn. Al is deze zin ruim 100 jaar oud: hij is nog net zo actueel als toen hij werd opgeschreven. Net als in Nederland hebben de warenhuizen in Berlijn het moeilijk. Een …

Lees verder

Berlijn en zijn spionnen

Er is in de loop der jaren een groot aantal films over Berlijn gemaakt: oorlogsfilms, documentaires, drama’s en komedies. Der Himmel über Berlin, Good Bye Lenin, One Two Three, Christiane F, Berlin Alexanderplatz, M – Eine Stadt sucht einen Mörder, om er maar een paar te noemen. Maar veel films die in Berlijn spelen hebben de wereld van inlichtingendiensten, Koude Oorlog, geheime codes, verraad en dubbelspel – kortom de wereld der spionage – als onderwerp. Ook de beroemdste aller geheime agenten was hier al eens aan het werk: in de …

Lees verder

oases in Berlijn

Het behoeft nauwelijks betoog dat Berlijn een erg drukke stad is – en die drukte neemt de laatste jaren alleen maar toe. Dat ligt niet zozeer aan het feit dat er steeds meer mensen naar Berlijn verhuizen, want het aantal inwoners ligt al sinds geruime tijd redelijk constant bij zo’n 3,4 miljoen. Die toenemende drukte gaat voornamelijk op het conto van de toeristen, die elk jaar weer voor nieuwe records zorgen. Begin jaren negentig lag het aantal overnachtingen nog bij rond 8 miljoen: dit jaar zou wel eens de grens …

Lees verder

dwars door Berlijn

Nee, ik ben geen fan van de Springer-Presse: de mix uit hetze, sensatie en bekrompenheid schiet mij meestal in het verkeerde keelgat. Maar af en toe komen Mathias Döpfner en de zijnen ook wel eens met iets aardigs. Zo stond er een tijdje geleden op de website van de Berliner Morgenpost (die nog wel enigszins te verteren is) een artikeltje over bus 29, waarin de verschillen in kaart worden gebracht tussen de diverse wijken die deze lijn aandoet. En die verschillen zijn vrij groot, omdat bus 29 in het sjieke …

Lees verder

voorjaar in Berlijn

De Duitse geschiedenis heeft vijf politici (allemaal mannen) voortgebracht voor wie op grond van hun verdiensten een eigen stichting is opgericht die hun leven en werken in herinnering moet houden. Met een onnavolgbaar Duits woord worden deze stichtingen Politikergedenkstiftungen genoemd. Had u alle vijf de namen geweten? Ik moet bekennen dat ik er maar drie juist raadde: Otto von Bismarck, Konrad Adenauer en Willy Brandt. De beide anderen zijn Friedrich Ebert (rijkspresident in de jaren twintig van de vorige eeuw) en Theodor Heuss (bondspresident in de jaren vijftig van de …

Lees verder

West-Berlijn op bezoek in Oost-Berlijn

De val-van-de-Berlijnse-Muur-party van 9 november 2014 is al weer een tijdje voorbij, de 8.000 ballons zijn opgestegen en de 100 informatiepanelen weer opgeborgen. Maar ook in 2015 wordt er weer ruimschoots aandacht aan de jarenlange tweedeling van Berlijn besteed. Het Ephraim-Palais ligt in het Nikolaiviertel, het oudste gedeelte van Berlijn. Hier zijn regelmatig interessante thematische exposities over de geschiedenis van de stad Berlijn te zien en dat is ook de komende tijd weer het geval: nog tot eind juni 2015 is op deze plek de tentoonstelling West:Berlin te vinden. De …

Lees verder

Berlijn: 25 Years Fall of the Wall

Onder dit motto herdenkt Berlijn binnenkort het feit dat 25 jaar geleden, op 9 november 1989, de Berlijnse Muur viel. Er is hier de afgelopen kwart eeuw natuurlijk heel veel veranderd – vermoedelijk meer dan in welke stad dan ook in Europa. Maar het is uiteraard een goed idee na 25 jaar even terug in de tijd te gaan en de herinnering aan de gebeurtenissen in de herfst van dat roerige jaar 1989 op te frissen. Er zijn de komende weken tal van evenementen, exposities en herdenkingen die aan die …

Lees verder

het onbekende Berlijn – deel 3: Moabit en Rummelsburg/ Oberschöneweide

Voordat ik het over twee tamelijk onbekende stukjes Berlijn ga hebben wil ik eerst even op het huidige jaar 2014 wijzen, dat met recht een herdenkingsjaar genoemd mag worden: een eeuw geleden brak de Eerste Wereldoorlog uit, 75 jaar geleden de Tweede Wereldoorlog en 25 jaar geleden viel de Berlijnse Muur. Drie gebeurtenissen die de wereld veranderden en telkens speelde Berlijn daarbij een hoofdrol. Het is dus geen wonder dat hieraan in Duitsland, en dan natuurlijk met name in Berlijn, uitgebreid aandacht zal worden besteed. Het gerenommeerde weekblad Der Spiegel …

Lees verder

het hart van West-Berlijn

Na een tamelijk lange winterslaap is het de hoogste tijd voor een nieuw verhaal op deze website. Ik woon inmiddels al weer ruim 30 jaar in Berlijn, maar toch ontdek ik nog steeds nieuwe dingen in de stad en ik geloof niet dat daaraan snel een eind zal komen. Deze keer heb ik het weer eens wat dichter bij huis gezocht en was op pad in het hart van het oude West-Berlijn, dat zo langzamerhand uit zijn Doornroosje-slaap aan het ontwaken is. Na de voltooiing van het Waldorf Astoria hotel …

Lees verder

Berlijn: tips voor uw volgend bezoek

De kruitdampen van de Duitse verkiezingen zijn inmiddels opgetrokken en de winnaars en verliezers staan vast. Merkel heeft het heft goed in handen en we zullen de komende vier jaar zonder twijfel een grote coalitie van CDU/CSU en SPD krijgen. Ik woon inmiddels alweer 30 jaar in Berlijn, maar ik heb zelden zo’n saaie verkiezingsstrijd beleefd. Nee, dan was de Berlin marathon de week daarna een stuk spannender – met alweer een nieuw wereldrecord (het vijfde binnen tien jaar). Dat neemt natuurlijk niet weg dat Berlijn politiek gezien een erg …

Lees verder

Berlijn: een stad van tegenstellingen

Berlijn is een stad van tegenstellingen. Dat besefte ik weer eens, toen ik onlangs op één dag in het Görlitzer Park in Kreuzberg was en in het vergrote Museum Berggruen in Charlottenburg. Het museum vindt u natuurlijk in uw reisgids, maar wat er wellicht nog niet in staat is de uitbreiding, die pas dit jaar zijn beslag heeft gekregen. Naast schilderijen van onder anderen Paul Klee, Georges Braque, Paul Cézanne en Henri Matisse zijn hier vooral ook werken van Pablo Picasso te vinden: daaronder de beroemde zittende Harlequin. De al …

Lees verder

Berlijn in beweging

Hierboven ziet u een foto, opgenomen op de Kurfürstendamm op een doordeweekse dag eind maart. De maand maart van het jaar 2013 belooft één van de koudste van de laatste honderd jaar te worden en de mensen in Berlijn hebben meer dan genoeg van de kou, de sneeuw en de grijze lucht. Maar dat is in Nederland vermoedelijk niet anders. Door drukke werkzaamheden is het schrijven van een nieuw artikeltje er de laatste maanden bij in geschoten, maar ik ben vast van plan er dit jaar weer wat meer tijd …

Lees verder

Berlijnse musea

Berlijn is een stad der kunsten: als je de musea en kunstgalerieën bij elkaar optelt staat de teller al gauw bij rond 175. Vele daarvan, zoals het Museumsinsel in Mitte en het Museumscentrum in Dahlem, zijn in iedere reisgids te vinden en daarover zal ik het hier dus niet hebben. Maar er zijn talloze andere musea, die dan wel een stuk kleiner maar zeker ook de moeite van een bezoek waard zijn. Over een aantal heb ik hier in het verleden al eens het één en ander geschreven. Deze keer …

Lees verder

fietsen in Berlijn

In de Volkskrant stond onlangs een artikel over fietsen in Berlijn, waarbij de stad als een nieuwe fietsmetropool werd bestempeld. In mijn ogen is dat nogal voorbarig, daarvoor moet er hier echt nog heel wat veranderen. Veruit de meeste fietspaden bevinden zich in een erbarmelijke toestand, slechts een klein gedeelte is geasfalteerd en ’s winters wordt er eerder sneeuw òp gegooid dan dat er wordt geruimd. Positief is hooguit dat er de laatste jaren een flink aantal fietsstroken is bijgekomen. Veel grote, doorgaande wegen zoals de Tempelhofer Damm of de …

Lees verder

Berlijn in de steigers

De vorige keer schreef ik over de problemen die zijn ontstaan rond het prestigieuze nieuwe vliegveld van Berlijn: Berlin Brandenburg Willy Brandt (BER). Sindsdien regent het rond dit thema louter slechte berichten en het einde lijkt niet in zicht. Duidelijk is in ieder geval dat het niet bij een bedrag van 300 miljoen aan extra kosten zal blijven, zoals nog in mei werd gedacht. Inmiddels staat de teller al op zo’n anderhalf miljard euro méér en zelfs dat bedrag betekent wellicht nog niet het laatste woord. Bovendien wordt de haalbaarheid …

Lees verder

Berlijn zit in de problemen

Berlijn is populair en Berlin ist immer eine Reise wert. Maar dan moet je er natuurlijk wel kunnen komen! In Nederland stond het misschien niet direct op de voorpagina’s, maar hier is het sinds enkele weken het gesprek van de dag: het prestigieuze nieuwe vliegveld van Berlijn (BER) wordt niet – zoals gepland – op 3 juni in gebruik genomen. Luttele weken vóór de opening werd dit de verbaasde, om niet te zeggen verbijsterde Berlijners en Brandenburgers meegedeeld. De officiële reden die werd gegeven is dat de brandbeveiliging niet tijdig …

Lees verder

Berlijn heeft weer iets te vieren

Net als in Nederland was het weer in Berlijn de afgelopen tijd af en toe bar en boos met temperaturen van meer dan 20°C onder nul. Voor de (relatief weinige) schaatsliefhebbers hier was het jammer dat er zo veel sneeuw was gevallen, wat het schaatsen op de vele meren en kanalen nagenoeg onmogelijk maakte. Anders dan in Nederland wordt hier niet geveegd en natuurijsbanen zijn nagenoeg onbekend. Ook voor het carnaval, dat dit jaar bij ijzige temperaturen werd gevierd, lopen in Berlijn maar weinigen warm: een optocht op de Kurfürstendamm …

Lees verder

Berlijn rond oud en nieuw

Het jaar loopt op zijn eind: kerstmarkten alom en de oudejaarsparty aan het Brandenburger Tor werpt zijn schaduw vooruit. Het nieuwe jaar wordt voor Berlijn een bijzonder jaar: niet alleen zal op 2 juni 2012 het nieuwe vliegveld Willy Brandt (Berlin Brandenburg International) eindelijk in gebruik worden genomen en worden de luchthavens Tegel en Schönefeld definitief gesloten, maar 2012 is daarnaast ook een belangrijk herdenkingsjaar. Friedrich der Große is één van de invloedrijkste en meestbesproken figuren uit de Duitse geschiedenis en maakte in de achttiende eeuw het tot dan toe …

Lees verder

Berlijn: warm aanbevolen

De herfst heeft zijn intrede gedaan en de festiviteiten rond het jubileum van de Kurfürstendamm zijn voorbij. Eén van de hoogtepunten was het festival of lights dat niet alleen de Kurfürstendamm maar vooral ook die andere grote boulevard in Berlijn Unter den Linden in een sprookjesachtige plek omtoverde. In de herfst is de stad eigenlijk op zijn mooist. Berlijn is een zeer groene stad en dat groen heeft zich nu in fraaie herfstkleuren veranderd. Aangezien het in deze tijd van het jaar veelal fris, zonnig en rustig weer is, is …

Lees verder

Berlijn: drukke tijden

Het zijn drukke weken in Berlijn. Afgelopen zondag waren er deelstaatverkiezingen, vandaag stond de Berlin marathon op het programma en tussendoor was ook nog eens de paus op bezoek. Als ik het mag zeggen, dan denk ik dat van deze drie de marathon voor de meeste Berlijners het hoogtepunt was – niet in het minst natuurlijk door het fantastische wereldrecord van Patrick Makau. Het weer was perfect en er stonden zoals altijd honderdduizenden toeschouwers langs de route om de ruim 40.000 lopers aan te moedigen. De Berlijnse marathon is ook …

Lees verder

Berlijn: 50 jaar later

Vandaag is het precies vijftig jaar geleden dat de Berlijnse Muur werd gebouwd. De officiële herdenkingsbijeenkomst vond in de Bernauer Straße plaats, waar de gedenkplaats voor de Muur is gevestigd. Deze is de afgelopen jaren flink uitgebreid, met onder andere een permanente openlucht expositie en het zogenoemde Fenster des Gedenkens. Ook optisch is er veel verbeterd zodat een bezoek aan deze gedenkplaats nu meer dan ooit een aanrader is voor iedereen die Berlijn voor de eerste keer bezoekt. U komt hier het snelst met de S-Bahn (lijnen S1 en S2), …

Lees verder

Berlijn: zomer 2011

De publicist Karl Scheffler (1869-1951) schreef ooit: Berlin ist eine Stadt, verdammt dazu, ewig zu werden, niemals zu sein en dat geldt vandaag de dag nog net zo. Hoewel het moeilijk aan te geven is waar dat nu precies aan ligt, heb je hier inderdaad vaak het gevoel dat er iets op komst is en dat de stad nog niet àf is. En voor velen is dat nou net de charme van Berlijn. Er gebeurt in ieder geval van alles in deze stad en met dit nieuwe blog ga ik …

Lees verder